Jesteś tutaj > Strona główna > Dokument

Program

Autor/Źródło

Ewelina Becker

Instytucja

Gimnazjum w Szemudzie

Ocena dokumentu:

Przedmiot (etap edukacyjny)

Wiedza o społeczeństwie (Gimnazjum)
Zajęcia artystyczne inne (Gimnazjum)

Obszar edukacyjny

Edukacja historyczna i obywatelska (historia i społeczeństwo, historia, wiedza o społeczeństwie, historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający), podstawy przedsiębiorczości, ekonomia w praktyce, wychowanie do życia w rodzinie, etyka, filozofia)

Inne dokumenty użytkownika

Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzenia. Fotoreportaż

Autor zdjęcia: Ewelina Becker, Opis: Suszenie jabłek na zimę.Fotoreportaż
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Wspomnienia z przygotowań do Świąt Bożego Narodzen
Tagi: etnolog,

FOTOREPORTAŻ „Z WIZYTY W KUCHNI NA KASZUBACH – PRZED ŚWIĘTAMI BOŻONARODZENIOWYMI

Święta Bożego Narodzenia już dawno za nami, ale zostały wspomnienia, które nasza grupa uwieczniła w króciutkim fotoreportażu, przygotowanym przez Angelikę. Tematem zamieszczonego przez nas materiału są przygotowania na zimę i do Świąt Bożonarodzeniowych na Kaszubach. Angelika podpatrywała swoją babcię i mamę podczas tych przygotowań, sama także brała w nich udział. Głównym elementem tych przygotowań były oczywiście potrawy na stół wigilijny.

A teraz co nieco o naszej kaszubskiej tradycji bożonarodzeniowej.

U nas Święto Bożego Narodzenia stanowią bardzo ważny moment. Przeddzień Bożego Narodzenia w Wigilię kaszubi starają się wstrzymać od jedzenia. Dopiero po zachodzie słońca zasiadają do wspólnej wieczerzy (kolacji). Jest ona postna i na ogół liczy 12 potraw, w skład których wchodzą różne płody rolne i potrawy: groch, fasola, mak, suszone grzyby, owoce, kapusta, ziemniaki, ryby (śledź, karp), zupa brzadowa, kapusta z grzybami. Specjałem wigilijnym jest oczywiście karp lub śledź.

Do stołu zasiedliśmy wszyscy i podzieliliśmy się opłatkiem, składając sobie życzenia. Zgodnie z ogólnie znaną tradycją na stół położyliśmy jedno nakrycie więcej niż jest domowników. To nakrycie jest przygotowane dla niespodziewanego gościa. Pod obrus położyliśmy trochę sianka.

Obecnie w każdym niemal domu stroi się choinkę. Trzeba jednak wspomnieć, że dawniej na Kaszubach zanim pojawiła się choinka, wieszano bogato przystrojony wieniec, który rodziny przygotowywały przed wigilią. Według tradycji kaszubskiej po kolacji domownicy czekali na Gwiôzdkę (Gwiazdora). Postać ta przynosiła radość i obdarowywała prezentami, podobnie jak Św. Mikołaj. Gwiôzdka ubrany był w kożuch, w baranią czapkę i maskę. Z dzwonkiem chodził od domu do domu i obdarowywał grzeczne dzieci prezentami, a niegrzeczne karcił i upominał. Zazwyczaj towarzyszył mu kilkuosobowy orszak, którym kierował Szandar czyli policjant. Wśród kolędników – przebierańców był też wesoły diabeł - Purtk, baba, strach, no i Cygan lub Żyd. Oprócz nich była też śmierć, kozioł i muzykant, grający na akordeonie.

Inną formacją przebierańców są gwiżdże, wędrujący aż do Św. Trzech Króli. Wyglądem zewnętrznym niewiele się różnią, natomiast ich występom towarzyszy śpiew i recytacje wierszy o narodzeniu Jezusa. W niektórych miejscowościach ta tradycja jest dalej podtrzymywana.

Na Kaszubach w niektórych stronach wierzy się, że jeżeli ktoś z domowników zmarł tuż przed Wigilią, to podczas kolacji przychodzi do domów. Dlatego nie wylewa się wody za próg, bo można oblać zmarłego.

Kaszubi wierzą też, że noc wigilijna obfituje w przeróżne cuda: woda w stawach, jeziorach zamienia się na chwilę w wino. A kto przypadkiem napije się czerwonego wina, będzie miał szczęście w przyszłym roku, tych zaś, którzy czyhają na to świadomie, spotka nieszczęście.

W dzień wigilijny kaszubi wcześnie udają się na spoczynek, aby nieco wypocząć i przed północą wstać i pójść na nabożeństwo nocne – pasterkę. Pierwsze Święto Bożego Narodzenia upływa bez szczególnych zwyczajów. Drugie święto jest znacznie ciekawsze. Gospodarze udają się w odwiedziny sąsiedzkie z życzeniami.

Z kaszubskiej tradycji bożonarodzeniowej do dziś zachowały się niektóre elementy w naszych domach tj. odpoczynek w dzień wigilijny, czy sąsiedzkie odwiedziny z życzeniami w drugi dzień świąt. I w tym roku na naszych stołach nie zabrakło tradycyjnych potraw tj. zupa brzadowa, kapusta z grzybami, karp, śledź, makowiec.

W fotoreportażu przygotowanym przez Angelikę widzimy prace związane z kiszeniem kapusty, przygotowaniem ciasta na piernik, suszenie jabłek do zupy i jako pyszny dodatek do różnych potraw. Poniżej prezentujemy parę przepisów dla smakoszy:)

 

Parę przepisów:

Zupa brzadowa

Składniki: 1 puszka czerwonej fasoli, 2 marchewki, 25 g suszonych grzybów, 1 szklanka mrożonych wiśni, 25 dag suszonych owoców, garść suszonej żurawiny - może być z aromatem pomarańczy, 2 łyżki cukru, 2 łyżeczki soli, 1 łyżka octu jabłkowego, szczypta pieprzu, 1 opakowanie śmietany, 1 łyżka mąki, 2,5 litra wody

Przygotowanie: Pokrojoną w talarki marchewkę wrzucamy do wody, solimy i gotujemy ok. 15 minut, następnie dorzucamy namoczone grzyby i suszone owoce, wiśnie i żurawinę. Po ok 20 minutach wrzucamy fasolkę z puszki. Doprawiamy cukrem i octem jabłkowym. Możemy również zabielić śmietaną wymieszaną z mąką lub jogurtem. Możemy po wierzchu posypać borowikami mielonymi z solą.

Piernik

  • 3 szklanki mleka sojowego

  • 3 szklanki mąki (użyłam 650 z tesco ;)

  • ½ szklanki oleju roślinnego

  • ¾ szklanki cukru

  • słoik dżemu wiśniowego (ok 350 g)

  • 2 łyżeczki sody

  • 2 łyżeczki kakao

Składniki:

Ciasto: 1 kg mąki, 1 jajko, woda gorąca, sól

Farsz: Kapusta kiszona, grzyby, cebula, sól

Wykonanie:Kapustę kiszoną ugotować do miękkości - odcedzić przepuścić przez maszynkę. Osobno ugotować grzyby w solonej wodzie, zeszklić cebulę razem pomielić przez maszynkę o grubych oczkach, dodać sól do smaku.Przygotować ciasto: mąkę wysypać na stolnicę wbić jajko, dodać soli i posiekać nożem. Ugniatać ciasto dodając gorącej wody, rozwałkować. Formować kółka i nadziewać farszem zlepiając brzegi. Podawać z tartą bułką upieczoną na maśle lub słoniną albo boczkiem upieczonym.

Knedle ziemniaczane ze śliwkami

Składniki: 50 dag ugotowanych ziemniaków, 20 dag mąki pszennej, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 1 jajo, 1 żółtko, sól, śliwki

Wykonanie: Ugotowane ziemniaki przepuścić przez maszynkę i zagnieść z jajkiem i mąką. Dobrze wyrobić, podsypując mąką by się nie kleiły do ręki. Rozwałkować ciasto i pokroić na kwadraciki. Nakładać na nie śliwki, zawinąć i lepić w kulki. Gotować w osolonej wodzie do momentu wypłynięcia. Odcedzić, polać rozpuszczonym masłem. Posypać cukrem z cynamonem.

Życzymy smacznego:)

Mapa