Jesteś tutaj > Strona główna > Dokument

Program

Autor/Źródło

Edyta Stanisławska

Instytucja

Szkoła Podstawowa nr 9

Ocena dokumentu:

Inne dokumenty użytkownika

Historia pomnika żołnierzy francuskich na Cmentarzu Starokozielskim.

Autor zdjęcia: p.E.Stanisławska, Opis:
Porządki na Cemntarzu
konkurs międzyszkolny
konkurs międzyszkolny
Pomnik żołnierzy francuskich
Pomnik żołnierzy francuskich
Pomnik żołnierzy francuskich

Tytuł projektu: Historia pomnika żołnierzy francuskich na Cmentarzu Starokozielskim.

 

Imię i nazwisko nauczyciela – opiekuna-Marzena Bach-Cepok

Nauczyciele wspomagający – Edyta Stanisławska, Beata Król, Justyna Lachowska, Beata Wolak

 

Imiona i nazwiska uczniów – Kaja Mazurkiewicz, Monika Wójcik, Agnieszka Zgraja, Kinga Dobrowolska, Joanna Bączkowska, Maria Zdziebko, Jakub Zdziebko, Konrad Oczkiewicz, Hania Kandziora

DANE SZKOŁY

Nazwa szkoły: Szkoła Podstawowa nr 9

Adres : ul Sobieskiego 14

Miejscowość: Gliwice

Województwo: śląskie

 

 

 

 

„Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy,

Choć macie nowe, doskonalsze wznieść”

                                 Adam Asnyk

 

 

         Przed przystąpieniem po raz trzeci do ogólnopolskiego programu Centrum Edukacji Obywatelskiej „Ślady Przeszłości”, zastanawialiśmy z nauczycielami nad tematem projektu. Pomysłów było kilka. Wszystkie dokładnie przeanalizowaliśmy. Spodobał nam się pomysł rozwikłania tajemnicy dużego samotnie stojącego pomnika, który znajduje się w parku niedaleko naszej szkoły. Stoi  w  miejscu, gdzie jeszcze niedawno był stary cmentarz żydowski i nie tylko.

Na kolejnych spotkaniach wspólnie opracowaliśmy cele projektu takie jak: poznanie historii pomnika żołnierzy francuskich będącego dziedzictwem kulturowym miasta Gliwice, zintegrowanie uczniów podczas  wspólnego zbierania materiałów, przygotowywanie prezentacji na forum klasy, szkoły, lokalnej społeczności w formie  wystawy prac plastycznych i wystawy fotograficznej - integrowanie środowisk szkolnych poprzez dobrą zabawę i zdrowe współzawodnictwo podczas realizacji  konkursu międzyszkolnego o historii Gliwic ( w tym o roli żołnierzy francuskich w powstaniach śląskich),  wdrażanie do samodzielnego poszukiwania różnych informacji w różnych źródłach  np.: w muzeum, miejskiej bibliotece oraz na stronach internetowych .

 Zapoznaliśmy z  projektem  panią dyrektor naszej szkoły oraz panią Małgorzatę Malanowicz, która nie raz już pomagała nam  pomogła przy realizacji poprzednich edycji programu,  jest ona również  współtwórcą  Stowarzyszenia na rzecz Dziedzictwa Kulturowego Gliwic i prężnie działa na tym polu.

Podzieliliśmy się na grupy i zaczęliśmy realizować poszczególne zadania, które na spotkaniach zaplanowaliśmy. Zaczęliśmy od porządkowania miejsca pochówku francuskich żołnierzy i miejsce śmierci tj. cmentarz hutniczy, następnie wyszukiwaliśmy informacje o tych miejscach. Z tymi informacjami podzieliliśmy się na apelu ze społecznością naszej szkoły.

Dowiedzieliśmy się, że dramatyczne, nie zawsze znane wydarzenia w ubiegłym stuleciu nie omijały Gliwic. Na ich ślady trafiamy m.in. na cmentarzach, gdzie można poznać ciekawe historie i znaleźć architektoniczne perełki, których w Gliwicach nie brakuje.

Pierwsza połowa XX wieku na świecie obfitowała w dramatyczne i krwawe wydarzenia. Nie inaczej było w Gliwicach, gdzie w tym czasie pochowano wielu poległych żołnierzy oraz cywilów.

Śmierć na cmentarzu to dość makabryczna ironia losu, jednak w niezwykle burzliwym okresie w historii Gliwic, takie zdarzenie miało miejsce.

Na początku roku 1920 na Górnym Śląsku przebywały wojska francuskie, włoskie i angielskie, które „ubezpieczały” plebiscyty. W Gliwicach stacjonowało 2600 Francuzów – m.in. 46. Dywizja Strzelców Alpejskich i szwadron saperów. Sympatyzowali z Polakami, w przeciwieństwie do Anglików i Włochów, którzy sprzyjali ludności niemieckiej. To właśnie propolskie sympatie Francuzów przyniosły zgubę ich niektórym żołnierzom.

W kwietniu 1922 na Cmentarzu Hutniczym, Francuzi znaleźli spory skład broni i amunicji w grobowcu hrabiego Einsiedela, znajdującego się przy kaplicy cmentarnej. Podczas przenoszenia „łupów” do samochodów, podłączony detonator spowodował wybuch, który zabił dziesięciu żołnierzy (niektóre źródła mówią o piętnastu), a kilkunastu innych ciężko ranił.

 Rozszarpane ciała znaleźć można było nawet w odległości stu metrów.

Jak się okazało, śmiertelną pułapkę zastawili przeciwnicy polityczni Polaków, opowiadający się za opcją niemiecką w plebiscycie w Gliwicach. Chcieli ukarać Francuzów za ich przychylność wobec ludności polskiej. Warto dodać, że w wybuchu zginął również Niemiec, który został zmuszony do wzięcia udziału w akcji. Ciała żołnierzy pochowano na Cmentarzu Starokozielskim . Kilka lat później zwłoki zabitych ekshumowano i przetransportowano do Francji. Oryginalnie postawiony pomnik, upamiętniający śmierć Francuzów stacjonujących w Gliwicach, został zniszczony podczas II wojny światowej. W 1966 postawiono nowy, który stoi tam do dziś. Wyryto na nim nazwiska poległych oraz napis: „Żołnierzom Francuskim, Synom Zaprzyjaźnionego Narodu, Poległym za Francję, Polskę i Ludzką Godność. Wdzięczni Polacy”.

Tyle dowiedzieliśmy się o historii Gliwic. Postanowiliśmy się poważnie zastanowić nad kolejnymi etapami  projektu.

Po wizycie w muzeum i archiwum miejskim przeszliśmy do pracy nad kolejnym etapem naszej pracy nad projektem, którym było udokumentowanie wstępne naszych działań i przedstawienie ich na forum szkoły na spotkaniu z uczniami. Koledzy z zespołu przygotowali prezentację multimedialną. Prezentacja bardzo się spodobała uczniom i nauczycielom. W grudniu 2014roku podczas corocznego Tygodnia Regionalnego do naszej szkoły zaprosiliśmy panie z Koła Miłośników Chudowa i Gliwic, które najpierw pokazały nam zwyczaje bożonarodzeniowe panujące dawniej na terenach powiatu gliwickiego a następnie opowiedziały o historii naszego miasta . W kwietniu wspólnie ze stowarzyszeniem i pod patronatem prezydenta miasta Gliwice w celu zachęcenia  uczniów innych szkół gliwickich klas IV-VI do poznawania historii swojego miasta, zorganizowaliśmy po raz trzeci międzyszkolny konkurs, którego tematem były powstania śląskie. Podczas  tego konkursu uczniowie mieli do rozwiązania test, krzyżówkę oraz prace plastyczne. Konkurs bardzo się spodobał zarówno uczniom jak i nauczycielom ,którzy przybyli  licznie przybyli  na konkurs, nasza kolega zajął 3 miejsce. Sprawozdanie z konkursu ukazało się w gazecie miejskiej. Prace dzieci z konkursu zostały wystawione w szkole w gablocie, gdzie wszyscy mogli oglądać i podziwiać. Oczywiście wszystkie nasze poczynania w ramach programu Ślady Przeszłości zwłaszcza zdjęcia na bieżąco były umieszczane na stronie internetowej naszej szkoły. W ten sposób zarówno rodzice jak i uczniowie mogli oglądać ciekawe pomysły na poznanie historii naszego miasta. W dalszej kolejności nasza grupa postanowiła zwiedzić muzeum, w którym oglądaliśmy eksponaty z czasów postań śląskich (głównie zdjęcia i różne dokumenty). Wycieczka była bardzo udana dodatkowo mogliśmy zadawać pytania przewodnikowi, który chętnie opowiadał nam o udziale obcych wojsk w powstaniach śląskich. Opowiedział nam co działo się w Gliwicach podczas plebiscytów od 1919 roku.

Zgodnie z założeniami konferencji wersalskiej z 1919 roku, o tym, do jakiego państwa należeć będą Gliwice, mieli zadecydować sami mieszkańcy. Plebiscyt zorganizowano 20 marca 1921 roku. Gliwiczanie zadecydowali na korzyść Niemiec. Miasto nie uczestniczyło w III powstaniu śląskim. Od 1921 roku Gliwice znajdowały się pod protektoratem francuskim, na mocy decyzji aliantów. Dwa kolejne powstania śląskie przyniosły walki z funkcjonariuszami Policji Górnego Śląska. Na mocy decyzji Rady Ligi Narodów, Gliwice nadal należały do Niemiec, a właściwie do Republiki Weimarskiej.

W założeniu na początku pisania projektu postanowiliśmy zaprosić do szkoły gościa, który opowiedziałby uczniom szkoły o plebiscytach najlepiej, gdyby pochodził z rodziny, której przodkowie brali w nich udział. Okazało się, że jest problem ze znalezieniem takiej osoby. W związku z tym postanowiliśmy sami przeprowadzić lekcje w klasach, wykorzystując tablicę interaktywną, prezentacje multimedialne i inne materiały archiwalne z rożnych stron internetowych.

Na zakończenie projektu wszystkie nasze prace , zdjęcia zostały umieszczone na specjalnej tablicy. Na ostatnim apelu pokazaliśmy efekty naszej pracy, które zostały bardzo ciepło przyjęte przez kolegów , koleżanki oraz nauczycieli i panią dyrektor. Nie zapomnieliśmy o  pomniku żołnierzy francuskich, za każdym razem jakaś grupa uczniów będzie odwiedzać i porządkować to szczególne miejsce.

Temat projektu bardzo nam się spodobał przez cały okres, gdy go realizowaliśmy stopniowo poznawaliśmy coraz to nowe nieraz mroczne tajemnice naszego miasta. Z dużym zainteresowaniem słuchaliśmy ludzi, którzy są pasjonatami historii i nawet udało im się nas tymi zainteresowaniami zarazić. Trudności jakie pojawiły w związku z realizacją jednego z  etapów ( nie znaleźliśmy odpowiedniej osoby która opowiedziałaby nam o plebiscytach)  spowodowały, że staliśmy się bardziej kreatywni i szybko tą lukę wypełniliśmy odpowiednimi działaniami. Tempo pracy jak zwykle było bardzo duże. Z radością odkrywaliśmy historię naszego miasta. Nie zawsze wszystko szło po naszej myśli ale wspólnymi siłami dobrnęliśmy do końca projektu. Przekonaliśmy się, że historia naszego miasta jest bardzo intrygująca. Odkrywając kolejne jej  tajemnice staramy się ocalić od zapomnienia miejsca obok których przechodzimy nieraz codziennie nic o nich nie wiedząc.

Mapa